Prof. Dr. İdris Bostan’ın 2 kitabı yeniden basıldı

Prof. Dr. İdris Bostan’ın iki kitabı yeni baskılarıyla Küre Yayınları tarafından yayınlandı. Bundan önce Kitap Yayınevi tarafından basılan “Beylikten İmparatorluğa Osmanlı Denizciliği” adlı kitap, Bostan tarafından yeniden düzenlenmiş, gözden geçirilmiş ve yedi makale ise ilave edilmiştir. Bazı makaleler ise çıkarılmıştır. Muhtemelen muhteviyatı açısından başka bir kitap planlanmaktadır. Yeni kitabın ismi de içeriği ile beraber değişmiştir; “Osmanlı Akdenizi“. Bostan bu tanımlamayı yeni bir makale ile de açıklamaktadır. Toplam 14 makalenin bulunduğu kitap akademik bir birikimi ortaya koymanın yanında, ilgili okuruna yeni ve çok katmanlı bir tarih ufku da vaadetmektedir.

Bostan’ın diğer yeni baskı kitabı ise, “Osmanlılar ve Deniz“dir. Bundan önceki baskısı da Küre Yayınları tarafından yapılan ve yayınevinin Deniz Tarihi dizisi kapsamında kapağı ve boyutuyla beraber içeriğinde de değişikler yapılan bir kitap olmuş. Ancak içerikte muhteviyata yönelik değil, sadece çeşitli başlıkların düzenlenmesi şeklinde bir değişiklik yapıldığı görünmektedir.

Osmanlı Akdenizi

Osmanlı donanmasının gücü ve deniz politikalarının etkisi, onu 16. yüzyılın başlarından itibaren Akdeniz dünyasının en önemli devleti konumuna getirmişti. Ancak Akdeniz’e şimdiye kadar Osmanlı tarafından bakılmadığı aşikârdır. Bu, 16. yüzyıla ilişkin bütün Akdeniz çalışmalarında “Doğu’ya doğru büyük bir boşluk” bulunduğunu belirten Fernand Braudel’in de vurguladığı bir eksikliktir.

İşte bu kitap, Akdeniz’e Osmanlı cephesinden bakmak suretiyle onun hakkındaki bilinmezliklere ışık tutuyor ve neden bir “Osmanlı Akdenizi”nden bahsetmek gerektiğini gerekçelendiriyor. 15-18. yüzyıllarda Akdeniz ve bağlantılı denizlerde hükümranlık mücadelesine başlayan ve nihayetinde kural ve düzen koyucu bir imparatorluk olan Osmanlı’nın denizlerdeki serüvenini gün yüzüne çıkarıyor. Arşiv belgelerine ilaveten harita, minyatür, gravür ve resimlerle de zenginleştirilen bu eser bir başvuru kaynağı mahiyetinde.

Osmanlılar ve Deniz

“Kendilerini ‘sultân-ı berr u bahr’ olarak tanımlayan Osmanlı padişahlarının, bu tanımlamanın bir gereği olarak XVI. yüzyılda denizlere yönelik politikalar geliştirmeleri kaçınılmazdı. Bir taraftan Karadeniz ve Akdeniz’de, diğer taraftan Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Hind denizlerinde donanma gezdirmeleri bu politikaların en doğal sonucuydu. Bu sayede Karadeniz bütün yabancı devletlerin ticaret gemilerine kapatılmış, Orta ve Doğu Akdeniz’de ahidnamesiz devletlerin gemilerine hayat hakkı tanınmamış ve Kızıldeniz ve Basra Körfezi Portekiz, İngiltere ve Hollanda gibi sömürgeci devletlerin müdahalelerine karşı korunmuştu.”

İdris Bostan, Osmanlılar ve Deniz isimli bu çalışmasında, Osmanlı Devleti’nin deniz politikalarını, denizde oluşturduğu askeri ve idari teşkilatı ve donanmada kullanmış oldukları gemileri, birçoğunu ilk defa gün yüzüne çıkardığı arşiv kaynaklarından istifade etmek suretiyle ve geniş bir periyodu içerecek bir biçimde ayrıntıları ile inceliyor. Günümüze kadar sıkça tekrarlanan bir Osmanlı deniz gücünden bahsetmenin imkânsızlığı ya da Osmanlıların denizlere gerekli önemi vermedikleri gibi iddialara elinizdeki eserle cevap veren Bostan, Osmanlı Deniz Tarihi çalışmalarına ilişkin literatürdeki boşluğun dolması yönünde ciddi bir adım daha atıyor.

Bunlar da ilginizi çekebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir